DÄ°OGENES (DÄ°YOJEN)

Sinop’ta doÄŸdu. M.Ö. 412-323 yılları arasında yaÅŸadı.Yunan filozoflarındandır.Babası kalp para basmaktan mahkum olunca Atina’ya gitti.Felsefe öğrenimi yaptı.Sade bir hayat sürdü.Onun, elinde fenerle gündüz Atina sokaklarında dolaşırken görenlere : “Adam arıyorum.” demesi; birgün güneÅŸlenirken karşısına dikilip “Dile benden ne dilersen.” diyen Büyük Ä°skender’e : “Gölge etme, baÅŸka ihsan istemem.” cevabı ünlü sözlerindendir.Onun felsefesine göre erdem, her ÅŸeyden üstündür.Ä°nsanın kendine egemen olması erdemlerin başıdır.

AHMET MUHÄ°P DRANAS

1909′da Sinop’ta doÄŸdu.Ä°stanbul Ãœniversitesi Felsefe Bölümü mezunudur.Ulus Gazetesinde, Ä°stanbul Güzel Sanatlar Akademisinde, CHP Genel Merkezinde, Çocuk Esirgeme Kurumu Yayın Müdürlüğünde çalıştı.Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu BaÅŸkanı, milletvekili oldu.
Şiirleri ve Tiyatro eserleriyle tanındı.Bireysel ve estetik bir şiir görüşüne bağlıdır.Şiirlerinde taze bir duygululuk; ses, biçim güzelliği ve sağlam bir dil yapısı görülür.Hece ölçüsünü kullanarak yeni bir şiir kompozisyonu içerisinde dilimizin özlüğüne ulaşır.
İlk şiiri Milli Mecmuada çıktı.Daha sonra Servet-i Fünun, Varlık, Çığır, Ağaç, Gündüz, Yücel, Oluş, Ülkü, Şadırvan dergilerine yazdı.O Böyle İstemezdi adlı şiir kitabı ve çevirileri vardır.

YUSUF KEMAL TENGÄ°RÅžEK (1878-1969)

Babası DuraÄŸan – ÇampaÅŸasakzı köyünden Hasan Raci, annesi Boyabat EÅŸrafından Hacı Yusuf’un kızıdır.
Yusuf Kemal, babası Ä°stanbul’da bulunduÄŸu sırada 1879 yılında, kendi ifadesi ile, karpuz mevsiminde Boyabat’ta doÄŸmuÅŸtur.Babası çeÅŸitli yerlerde kadılıklarda bulunmuÅŸ, o, daha çok annesinin yanında ve o’nun eÄŸitim ve tesiri altında kalmıştır.
Babasının kadı bulunduÄŸu, TaÅŸköprü rüştiyesini birincilikle bitirmiÅŸ, Ä°stanbul’da bulunan aÄŸabeyisinin yardımı ile de paralı olan “Nümunel Terakki” okuluna kaydolmuÅŸtur.Sınıfının birincisi olan Yusuf Kemal’den okul idaresi bu baÅŸarısına karşılık ücret almamıştır.Daha sonraları içinde asker olma hevesi ateÅŸlenmiÅŸ, 1891 yılında Fatih Askeri Rüştiyesi dördüncü sınıfına girmiÅŸtir.
Kuleli Askeri Lisesinin son sınıfında iken, av esnasında, bir dereden geçerken tüfeği patlamış, eli ve parmakları yaralanmış, verilen rapora göre de Tıbbiye İdadisine nakledilmiştir.
Askeri tıbbiyede parmaklarında bir hareket görülmediğinden ve siyasi işlere de karıştığından okuldan çıkarılmıştır.
Tahsilden ayrılan Yusuf Kemal memleketi olan Boyabat’a dönmüş, bir müddet maliyede memurluk yapmıştır.O’nun sönmeyen okuma hevesi çevresinin ilgisini çekmiÅŸ, yakınlarının yardımı ile Ä°stanbul’a giderek hukuk tahsiline baÅŸlamıştır.
Tahsilini bitiren ve Ä°stanbul’da avukatlık eden Yusuf Kemal, az zamanda iyi para kazandığını hatıratında anlatır.
Ä°kinci MeÅŸruiyetin ilanı ile Kastamonu’dan Milletvekili seçilmiÅŸ, 31 Mart Vakasından sonra Fransa’da doktora yapmış, ikinci doktorasını yapmak üzere ingiltere’de bulunduÄŸu sırada Ä°kinci Dünya Savaşı baÅŸladığından Türkiye’ye dönmüştür.
Bir eli sakat olduÄŸu için silah altına alınmamış, Adliye Nazırlığında memuriyete girmiÅŸ, burada müsteÅŸarlığa kadar yükselmiÅŸtir.Son Osmanlı meclisine yine Kastamonu’dan milletvekili seçilmiÅŸtir.Bu meclisin kapatılması ve üyelerinin yakalanarak Malta’ya sürgün edildiÄŸi sırada Ankara’ya geçmiÅŸ ve Ä°lk Büyük Millet Meclisi Hükümetinde Ä°ktisat Bakanı OlmuÅŸtur.
Atatürk tarafından Rusya’ya gönderilen Yusuf Kemal, Moskova AnlaÅŸmasını imzalamış, Türkiye’ye silah ve para temininde hizmeti görülmüş ve Hariciye Bakanı olmuÅŸtur.Ä°stiklal Savaşı sonuna kadar bu bakanlıkta bulunmuÅŸ, Ä°smet PaÅŸa’nın Lozan’a, Hariciye Bakanı Olarak Gitmesi için Bakanlıktan istifa etmiÅŸtir.
Cumhuriyet devrinde bir ara Adalet Bakanlığında bulunmuş uzun yıllar iktisat profesörlüğü yapmıştır.
1946 seçimlerinde Demokrat Parti listesinden Sinop milletvekili seçilerek meclise girmiştir.Millet Partisinde çalışmış, Kurucu meclisin en yaşlı üyesi olmak şerefini kazanmıştır.
Yurda ve millete bir sürü hizmetten sonra (1969) yılında Ä°stanbul’da vefat etmiÅŸtir.Evli, çocuksuzdur.

RIZA NUR (1879-1942)

HekimliÄŸe, edebiyata, özellikle Türk tarihine iliÅŸkin eserleriyle tanınmıştır.Sinop’ta doÄŸdu.Askeri Tıbbiyeden Yüzbaşı Doktor olarak çıktıktan sonra Tıp Fakültesinde öğretmenlik etmiÅŸtir.1908′de Ä°stanbul Meclisine, KurtuluÅŸ Savaşından sonra da Ankara Büyük Millet Meclisine milletvekili seçildi.SaÄŸlık Bakanı oldu.DışiÅŸleri Bakanlığı görevine vekalet etti.1921′de Ukrayna’yla Harkov antlaÅŸmalarının yapılmasında delege sıfatıyla bulundu.Lozan Barış AntlaÅŸmasına ikinci delege olarak katıldı.1924′ten sonra politikadan çekilerek Paris’te tarih ve edebiyat araÅŸtırmalarıyla uÄŸraÅŸtı.Elli iki eseri vardır.On dört ciltlik Mufassal Türk Tarihi basılmıştır.
Sinop’taki büyük evini Milli EÄŸitime bırakmıştır.Bir Bölümü Rıza Nur Kütphanesi olarak kullanılmaktadır.

Ä°SFENDÄ°YAR BEY (?-1440)

1365′te Sinop Beyi olmuÅŸtur.1402 yılında Yıldırım Beyazıt Timur’a yenilince Ä°sfendiyar Bey, ülkesinin sınırlarını geniÅŸletti.Kastamonu, Kalecik, Tosya ve Çankırı’yı aldı.

SEYDÄ° ALÄ° REÄ°S (?-1562)

Büyük Türk Denizcisi, bilgin ve ÅŸair olan Seydi Ali Reis, XVI. yüzyılın kiÅŸilerindendir.Åžiirlerini Katibi takma adıyla yazmıştır.Uzun ve maceralı gezisini Miratülmemalik adıyla yazdı.Muhit ve Miratülkainat adlı iki eseri daha vardır.Ali Kuşçu’nun astronomiye iliÅŸkin bir eserini Türkçeye çevirmiÅŸtir.

KEMALETTÄ°N SAMÄ° PAÅžA (?-1934)

Birinci Dünya Savaşıyla KurtuluÅŸ Savaşında yararlıklarıyla tanınmış deÄŸerli komutanlarımızdandır.Balkan Savaşında saÄŸ kolunu yitirdi.Birinci Dünya Savaşının çeÅŸitli cephelerinde yiÄŸitçe çarpıştı, on üç yerinden yara aldı.KurtuluÅŸ Savaşında yine büyük bir atılganlıkla savaÅŸlara katıldı, 22 yerinden yaralandı.Anadolu savaÅŸlarının hemen hepsinde bulundu.Ä°zmir’e yürüyen Kolorduya komuta etti.Zaferden sonra Türkiye Büyük Millet Meclisine Sinop milletvekili seçildi.Sonra Berlin BüyükelçiliÄŸine gönderildi.Mısırlı prens Abbas Hilmi PaÅŸanın kııyla evliydi.1933′te Almanya’da trafik kazasında başından yaralandı, iyileÅŸti.Bir yıl sonra mide ameliyatında hayata gözlerini yumdu.Cenazesi Ä°stanbul’a getirildi.

CELALETTÄ°N BEYAZIT (?-1385)

1336′da Sinop tahtına geçti.Çok zeki bir devlet adamıydı.Mezarı Büyük Cami avlusundaki Ä°sfendiyaroÄŸulları türbesi içindedir.

GAZÄ° ÇELEBÄ° (? – 1322)

Sinop’ta doÄŸdu.Sinop hükümdarlarındandır.Ruslara, Çerkeslere, Cenevizlilere ve Rumlara karşı baÅŸarılı deniz savaÅŸları yaptı.Türbesi bugün müze olarak kullanılan binanın içinde bulunan saÄŸ taraftaki bahçededir.

ELMAS AHMET PAÅžA (1661-1697)

Sarayda görev aldı.1688′de vezir oldu.1694′te sadrazamlığa getirildi.Birçok savaÅŸlar yaptı.Zaferler kazandı.Zante Savaşında ÅŸehit düştü.