Kategori
Sinoplu Ünlüler
YUSUF KEMAL TENGÄ°RÅžEK (1878-1969)
Babası DuraÄŸan - ÇampaÅŸasakzı köyünden Hasan Raci, annesi Boyabat EÅŸrafından Hacı Yusuf’un kızıdır.
Yusuf Kemal, babası Ä°stanbul’da bulunduÄŸu sırada 1879 yılında, kendi ifadesi ile, karpuz mevsiminde Boyabat’ta doÄŸmuÅŸtur.Babası çeÅŸitli yerlerde kadılıklarda bulunmuÅŸ, o, daha çok annesinin yanında ve o’nun eÄŸitim ve tesiri altında kalmıştır.
Babasının kadı bulunduÄŸu, TaÅŸköprü rüştiyesini birincilikle bitirmiÅŸ, Ä°stanbul’da bulunan aÄŸabeyisinin yardımı ile de paralı olan “Nümunel Terakki” okuluna kaydolmuÅŸtur.Sınıfının birincisi olan Yusuf Kemal’den okul idaresi bu baÅŸarısına karşılık ücret almamıştır.Daha sonraları içinde asker olma hevesi ateÅŸlenmiÅŸ, 1891 yılında Fatih Askeri Rüştiyesi dördüncü sınıfına girmiÅŸtir.
Kuleli Askeri Lisesinin son sınıfında iken, av esnasında, bir dereden geçerken tüfeği patlamış, eli ve parmakları yaralanmış, verilen rapora göre de Tıbbiye İdadisine nakledilmiştir.
Askeri tıbbiyede parmaklarında bir hareket görülmediğinden ve siyasi işlere de karıştığından okuldan çıkarılmıştır.
Tahsilden ayrılan Yusuf Kemal memleketi olan Boyabat’a dönmüş, bir müddet maliyede memurluk yapmıştır.O’nun sönmeyen okuma hevesi çevresinin ilgisini çekmiÅŸ, yakınlarının yardımı ile Ä°stanbul’a giderek hukuk tahsiline baÅŸlamıştır.
Tahsilini bitiren ve Ä°stanbul’da avukatlık eden Yusuf Kemal, az zamanda iyi para kazandığını hatıratında anlatır.
Ä°kinci MeÅŸruiyetin ilanı ile Kastamonu’dan Milletvekili seçilmiÅŸ, 31 Mart Vakasından sonra Fransa’da doktora yapmış, ikinci doktorasını yapmak üzere ingiltere’de bulunduÄŸu sırada Ä°kinci Dünya Savaşı baÅŸladığından Türkiye’ye dönmüştür.
Bir eli sakat olduÄŸu için silah altına alınmamış, Adliye Nazırlığında memuriyete girmiÅŸ, burada müsteÅŸarlığa kadar yükselmiÅŸtir.Son Osmanlı meclisine yine Kastamonu’dan milletvekili seçilmiÅŸtir.Bu meclisin kapatılması ve üyelerinin yakalanarak Malta’ya sürgün edildiÄŸi sırada Ankara’ya geçmiÅŸ ve Ä°lk Büyük Millet Meclisi Hükümetinde Ä°ktisat Bakanı OlmuÅŸtur.
Atatürk tarafından Rusya’ya gönderilen Yusuf Kemal, Moskova AnlaÅŸmasını imzalamış, Türkiye’ye silah ve para temininde hizmeti görülmüş ve Hariciye Bakanı olmuÅŸtur.Ä°stiklal Savaşı sonuna kadar bu bakanlıkta bulunmuÅŸ, Ä°smet PaÅŸa’nın Lozan’a, Hariciye Bakanı Olarak Gitmesi için Bakanlıktan istifa etmiÅŸtir.
Cumhuriyet devrinde bir ara Adalet Bakanlığında bulunmuş uzun yıllar iktisat profesörlüğü yapmıştır.
1946 seçimlerinde Demokrat Parti listesinden Sinop milletvekili seçilerek meclise girmiştir.Millet Partisinde çalışmış, Kurucu meclisin en yaşlı üyesi olmak şerefini kazanmıştır.
Yurda ve millete bir sürü hizmetten sonra (1969) yılında Ä°stanbul’da vefat etmiÅŸtir.Evli, çocuksuzdur.
